در اينجا ممكن است براى هر كس اين سؤال پيش آيد كه به چه علّت دوران غيبت صغرى به پايان رسيد؟ چه اشكالى داشت كه حضرت مهدى عليه السلام همچون گذشته توسط نائبان خاصّى، با دوستداران و شيعيان در ارتباط بوده و مشكلات و نيازهايشان را برطرف مى كرد؟ اگر بخواهيم به اين سؤال جواب كلى و اجمالى بدهيم، مى گوئيم:
برنامه و روش كار امام معصوم(ع) را خداوند متعال معيّن فرموده امام (ع) هم بايد همان برنامه را اجراء نمايد.
و بعد از آنكه اصل امامت ثابت شد نسبت به نحوه كار امام سؤال و پرسش بى مورد است. و حتّى خود امام نيز جُز تسليم و اجراى برنامه معين شده از طرف خداوند، تكليفى ندارد و پرسش از علّت و سبب آن خلاف روش بندگى و مقام عبوديت خالص است. 
 أما يكى از نويسندگان معاصر جواب مفصّل و تحليلى را ارائه داده است كه خلاصه آن را ذكر مى كنيم: غيبت صغرى مقدمه غيبت كبرى و زمينه ساز آن بوده است. 
 و اگر غيبت كبرى يكباره و دفعةً و ناگهانى واقع مى گرديد. سبب وحشت و انكار و انحراف افكار مردم مىشد و پذيرش قطع ارتباط با امام زمان(ع)، چنانچه در غيبت كبرى واقع شد، براى اكثر مردم دشوار و ناراحت كننده بود. 
 لذا نزديك به هفتاد سال رابطه مردم با امام(ع) توسط نوّاب خاص حفظ شد و به وسيله آنها عرايض و مشكلات خود را مطرح مى كردند و جواب مى گرفتند و نيز در دوران صغرى غيبت و احتجاب امام زمان(ع) تدريجاً صورت گرفت به طورى كه در اوائل، افراد متعددى به محضرش شرفياب مى شد لكن در سالهاى آخر، فقط آخرين سفير خدمت حضرت مى رسيده و ديگران از اين فيض محروم شده بودند و اين زمينه را براى غيبت كُبرى آماده مى كرد. 
 از طرفى در دوران غيبت صغرى با فعّاليّت هاى نُوّاب خاص: اصل وجود آن حضرت براى عموم شيعيان به اثبات رسيد و بسيارى هم به محضرش شرفياب شدند. 
 و توقيعات فراوانى هم صادر شد و ديگر جايى براى انكار باقى نمانده بود و همين مسأله را اگر از نتايج غيبت صغرى در نظر بگيريم كافى است. 
 علاوه بر اين، اختناق و خفقان شديدى كه از دوران آخرين سفير حضرت مهدى(عج) شروع شده بود فرصت هر گونه فعاليت را از جانب وُكلاء سلب كرده بود و انتظار نمىرفت اين وضعيت به اين زودى ها به پايان برسد.
زيرا دستگاه خلافت حياة و وجود خودش را در پيگيرى همين روش مى ديد و اگر امام (ع) همچون گذشته نايبانى را انتخاب مى كرد و آنها به فعاليت مى پرداختند به طور قطع و يقين امر نيابت و وكالت كشف مى شد و چه بسا وجود امام(ع) به خطر مى افتاد.
و اگر هم نايبان هيچگونه فعاليتى را انجام نمى دادند لزومى نداشت كه امام(ع) آنها را به نيابت برگزيند. مجموعه اين عوامل باعث شد كه غيبت صغرى پايان پذيرفته و غيبت كبرى آغاز شود.
نظر یادتون نره